दोहा, भदौ ८-
हालै कतारका अमिरले हस्ताक्षर गरेको कानूनले घरेलु कामदार(आया, बगैंचे, चालक तथा अन्य घरेलु कामदार)को कानूनी सुरक्षा बढ्ने भएको छ । कानून नं १५, २०१७ ले घरेलु कामदार लिनेहरुले त्यसरी काम गर्ने कामदारहरुसँग लिखित रोजगार करार गर्नुपर्ने व्यवस्था गरेको छ ।
यसअघि कतारमा रोजगारी गर्ने घरेलु कामदारलाई यहाँको श्रम कानूनले समेट्दैनथ्यो र उनीहरुसँग लिखित रोजगार करार गर्नुपर्ने बाध्यकारी व्यवस्था थिएन । जसका कारण कुनै पनि घरेलु कामदारले आफ्नो रोजगारदाताले शर्त पूरा नगरेको विरुद्धमा उजुरु गर्न सक्दैनन् ।
स्वास्थ्य सुविधा, विदा र विरामी विदा
नयाँ कानूनले खाना सुविधा सहित दैनिक १० घण्टाको कार्यसमय, प्रार्थना गर्ने र आरामको समयको व्यवस्था गरेको छ । यसैगरी साप्ताहिक रुपमा एक दिन अनिवार्य छुट्टी दिनुपर्ने व्यवस्था नयाँ कानूनमा गरिएको छ । सन् २०१५ मा खाडी मुलुकमा एकै प्रकारको सम्झौता पत्र बनाउने प्रयासमा यो विषयमा मुख्य विवाद भएको थियो ।
अल सराकमा प्रकाशित विवरण अनुसार घरेलु कामदारहरुले बर्षमा तीन महिना तलवी घरविदा पाउनेछन् । यसैगरी हरेक दुई बर्षमा दुईतर्फी हवाई टिकट रोजगारदाताले उपलव्ध गराउनु पर्दछ । निःशुल्क स्वास्थ्य सुविधा, बस्ने उचित व्यवस्था र लत्ताकपडाको व्यवस्था गर्नु रोजगारदाताको जिम्मेवारी बनाइएको छ ।
हरेक महिनाको अन्त्यमा नगद वा बैंक मार्फत तलव भुक्तानी गर्नुपर्ने व्यवस्था कानूनमा छ । रोजगारी समाप्त गरेर घर फर्किंदा प्रतिवर्ष तीन हप्ता बरावरको तलव उपलव्ध गराउनु पर्नेछ । यसैगरी आफूले रोजगारीमा लगाएका कामदारको स्वाभिमानको सुरक्षा तथा उनीहरुलाई शारिरीक तथा मानसिक हिंसाबाट जोगाउनु रोजगारदाताको दायित्व तोकिएको छ ।
यसका साथै नयाँ कानूनले कुनै पनि घरेलु कामदारलाई भर्ना शुल्क वापत कुनै रकम तिराउन पाइने छैन भनें उनीहरुलाई उनीहरुको ईच्छा विपरित कतार बाहिर लैजान बन्देज लगाइएको छ ।
नयाँ कानूनले उमेरको हदवन्दी समेत तोकेको छ । कानून अनुसार १८ बर्ष उमेर नपुगेका र ६० बर्ष भन्दा माथिका व्यक्तिलाई घरेलु काममा राख्न पाइने छैन । यस कानूनको उल्लंघन गर्नेहरुलाई ५ हजार देखि १० हजार रियालसम्म जरिवाना हुने व्यवस्था गरिएको छ ।
यो पनि पढ्नुहोस्
कस्तो अवस्थामा ‘स्पोन्सर’ परिवर्तन गर्न पाईन्छ ?
